Dublin Essentials: van College Green naar de GPO

Welkom in Dublin — je bent op de juiste plek begonnen. Dit is College Green, de 'voorkamer' van de stad: banken die ooit parlementen waren, trams die voorbijglijden, studenten en meeuwen die strijden om territorium. Als Dublin ooit indruk wilde maken op een bezoeker, dan is dit de plek waar het je zou neerzetten. Daarom zijn we hier. We bezoeken elf haltes in ruim vier kilometer, met één rode draad: elke stop is een plek waar Dublin besloot wat het wilde zijn. Een universiteit, een marktstraat, een park, een kasteel, een kathedraal, een brug en tot slot een postkantoor — wat klinkt als de flauwste finale voor een wandeling, totdat je leert wat er op een Paasmaandag onder die zuilen gebeurde. Dat verhaal wacht aan het einde van O'Connell Street. Eerst gaan we het verdienen. Elk goed verhaal begint met een drempel, en die van Dublin staat recht voor je. Kijk naar de lange grijze gevel van Trinity College — de bleke achttiende-eeuwse voorkant, de blauwe klok boven de ingang en de twee bronzen heren bij de poort: Edmund Burke links, Oliver Goldsmith rechts, beiden afgestudeerden, beiden kijkend naar de bussen alsof ze niet onder de indruk zijn. Dit is College Green, en al vier eeuwen is dit de hal van Dublin — de plek waar de stad je begroet, je inschat en besluit of je naar binnen mag. Loop nu door de Front Arch, en doe het langzaam, want dit is een van de beste gratis speciale effecten in Dublin. Je loopt onder Regent House door een schemerige, met hout overwelfde doorgang — versleten plavuizen, houten deuren die dik genoeg zijn voor een kasteel — en het gebulder van College Green schakelt simpelweg uit. Tien stappen, en je staat op de kasseien van Parliament Square: groene gazons, grijze steen en een stilte die zo plotseling is dat het geregeld voelt. Studenten noemen de wereld buiten de poort 'town', alsof deze boog een grensovergang is. Dat was het in zekere zin ook altijd. Trinity werd in 1592 gesticht onder Elizabeth I, op land dat was afgenomen van het ontbonden klooster van All Hallows. Laten we eerlijk zijn: dit was geen geschenk aan de Ieren. Het was een fort van de protestantse Reformatie, bedoeld om loyale geestelijken en bestuurders op te leiden en te voorkomen dat jonge Ieren afdwaalden naar katholieke universiteiten in Frankrijk en Spanje. Elizabeth wilde een Ierland dat in het Engels dacht, protestants bad en verantwoording aflegde aan Londen. Trinity was de machine die dat moest produceren. Wat ons bij de ironie onder de elegantie brengt. De eerste twee eeuwen werden katholieken — de overgrote meerderheid van dit eiland — effectief buitengesloten: ze konden pas in 1793 een graad behalen, en fellowships en beurzen bleven veel langer voor hen gesloten. Daarna volgt de wending die niemand verwacht. Toen de Britse restricties eindelijk wegvielen, bouwde de katholieke kerk haar eigen muur: een groot deel van de twintigste eeuw verklaarde de aartsbisschop van Dublin het een doodzonde voor een katholiek om zonder zijn schriftelijke toestemming aan Trinity te studeren. Dat verbod werd pas in 1970 opgeheven. Binnen het geheugen van nog levenden had een Dubliner dus een briefje van de bisschop nodig om door de poort te lopen waar jij net met een ijsje doorheen bent gewandeld. Voor je op het plein staat de Campanile, de granieten klokkentoren uit 1853, neergezet op de plek waar ooit de oude kloosterkerk stond. Hier is het bijgeloof waar elke student volgens leeft: loop nooit onder de klok door terwijl hij luidt, anders zak je voor je examens. Kijk even en je ziet het werken — een stroom studenten die keurig om de toren heen trekt als water om een rots, terwijl toeristen er recht onderdoor dwalen en vrolijk zakken voor examens waar ze nooit voor ingeschreven stonden. Afgestudeerden lopen er pas op hun afstudeerdag onderdoor, wanneer het veilig is. De lijst met mensen die door deze poort kwamen is absurd voor zo'n kleine campus: Jonathan Swift, die een rijk met zijn pen zou fileren; Burke en Goldsmith; Oscar Wilde, die je later in deze wandeling beter zult leren kennen; en Samuel Beckett, die ook eersteklas cricket speelde voor de universiteit — wat hem de enige Nobelprijswinnaar maakt die in Wisden, de bijbel van het cricket, voorkomt. Achter die muren ligt het Book of Kells, het 1200 jaar oude verluchte evangelieboek dat wellicht het mooiste voorwerp van Ierland is. Een goede raad: boek online een tijdslot, dagen van tevoren in de zomer, anders sta je de hele ochtend naar de achterkant van iemands regenjas te kijken. Onze Literary Dublin-tour geeft het boek, en de adembenemende Long Room-bibliotheek erboven, de langzame aandacht die ze verdienen; vandaag nemen we ons hoedje af en gaan we door. Want dit is waar deze wandeling echt over gaat: elke stop is een plek waar Dublin besloot wat het wilde zijn. Hier, in 1592, besloot men dat Dublin een Engelse, protestantse hoofdstad moest zijn — en bouwde men een universiteit om dat af te dwingen. De stad nam die universiteit en maakte er, over vier koppige eeuwen, hoe dan ook iets door en door Iers van. Let de hele dag op dat patroon — macht bouwt iets om Dublin te controleren, en Dublin hergebruikt het stilletjes — want deze wandeling eindigt bij een ander instituut aan de overkant van de rivier, een postkantoor nota bene, waar Dublin's lange discussie over wat het wilde zijn eindelijk vlamvatte.