De muur die een straat maakte

Welkom op Wall Street, of liever gezegd, bij de geest ervan. Je staat op de zuidpunt van Manhattan, voor een bronzen stier die zo beroemd is dat hij nauwelijks introductie behoeft, op een stuk grond dat zo vaak is herbouwd dat het vergeten is hoe het er de eerste keer uitzag. Ergens hier in de buurt plaatsten een handvol Nederlandse kolonisten in 1625 een fort. Een paar decennia later bouwden ze een muur. De muur verdween. Het fort verdween. De hele stad die eromheen groeide verdween. En toch ligt de vorm van wat ze bouwden nog steeds onder je voeten, niet in steen, maar in de breedte van een straat, de bocht in een hoek, de plek waar ooit een markt stond en een beurs nu biljoenen verhandelt. De komende negentig minuten loop je langs elf stops en ongeveer vier eeuwen, van een barricade gebouwd om mensen buiten te houden tot de straat die het adres werd voor al het geld van de wereld dat binnenstroomt. Bijna niets van wat je gaat horen staat er nog. Dat is juist het punt. Laten we beginnen met wat er echt is en wat het je niet vertelt. Kijk er nu naar: hoorns omlaag, achterwerk gespannen, neusvleugels wijd alsof hij elk moment over Bowling Green zou kunnen stormen. Reik uit en raak de hoorns aan — iedereen doet het, duizenden handen per dag, en dat kun je aan het brons zelf zien. De hoorns, de neus en een ander deel van de anatomie zijn fel goudkleurig geworden, gladgepoetst door decennia aan toeristen die ze voor geluk aanraken, terwijl de rest van het dier is verkleurd tot een doffe groene patina. Niemand was dit van plan. Het is simpelweg wat er gebeurt wanneer een beeldhouwwerk een van de meest aangeraakte objecten op aarde wordt. Hier is het deel dat de meeste mensen nooit leren: deze stier hoorde hier niet te staan. Hij hoorde officieel nergens te staan. In de vroege uurtjes van 15 december 1989 reed de in Italië geboren beeldhouwer Arturo Di Modica met een vrachtwagen achteruit naar de voordeur van de New York Stock Exchange, een paar blokken verderop, en met een kleine groep handlangers tilde hij de 3200 kilo zware stier van de truck op de stoep. Geen vergunning, geen toestemming, en naar eigen zeggen getimed op de wisseling van de politiedienst. Tegen de ochtend kwamen handelaren aan op hun werk en vonden een dier van 3,5 ton dat de voordeur van de beurs blokkeerde, versierd met een gigantische kerststrik, zonder enig idee waar het vandaan kwam. Binnen enkele uren nam de stad het beeld in beslag. Gemeentewerkers sleepten het weg naar een opslagplaats en een paar dagen lang leek het erop dat dat het einde zou zijn — een illegale stunt, weggesleept en vergeten. Maar het publiek liet het er niet bij zitten. De telefoontjes stroomden binnen bij het stadhuis. Journalisten wilden de naam van de beeldhouwer weten. Binnen enkele dagen bond de Parks Department in en plaatste de stier terug op openbare grond — niet voor de beurs, die plek was nooit echt beschikbaar — maar twee blokken zuidelijker, hier, aan de noordpunt van Bowling Green, op grond met een eigen, veel oudere strijdgeschiedenis, waar we zo op terugkomen. Het meest gefotografeerde stukje stoep in het Financial District is dus in feite een compromis met de stadsbureaucratie, bereikt omdat niemand het zag zitten om het beeld te blijven wegslepen. En Di Modica betaalde alles zelf. Ongeveer driehonderdzestigduizend dollar van zijn eigen geld, naar eigen zeggen, voor een geschenk waar niemand om had gevraagd. Hij had de beurskrach van oktober 1987 gezien en wilde iets maken dat tegengas gaf — een symbool van veerkracht, kracht, de dierlijke geest van de Amerikaanse financiële wereld die weigert op te geven. Hij noemde het Charging Bull en bedoelde het oprecht als een geschenk aan de stad. Wall Street nam het geschenk aan en maakte er iets van dat dichter bij een mascotte kwam, vervolgens een logo, en uiteindelijk het meest gereproduceerde beeld van het kapitalisme ter wereld, verkocht op elke sleutelhanger en koffiemok binnen drie blokken van waar je nu staat — niet precies de interpretatie die één guerrillabeeldhouwer met een vrachtwagen vol brons in gedachten had. In 2017 kreeg hij gezelschap — een klein bronzen meisje, armen in de zij, starend naar de stier — en we zullen haar over een paar haltes ontmoeten. Merk voor nu alleen eens op wat er werkelijk onder je voeten ligt: geen plein gebouwd voor een standbeeld, maar een stuk grond waarover deze stad al ruziet sinds ver voordat iemand bedacht om er een stier neer te zetten.